Hoe mensen keuzes maken: factoren die vaak onbewust een rol spelen

Een belangrijk aspect van het vinden van een baan die bij je past, is keuzes maken. We hebben het vaak over keuzes maken als een bewust proces. Maar lang niet alle keuzes die we maken, doen we even bewust.

Zonder dat we het weten, worden we bij het maken van keuzes aangestuurd door bepaald ‘vuistregels’ in ons brein. Deze vuistregels worden in de psychologie ook wel heuristieken genoemd.

Twee veelvoorkomende heuristieken die een rol spelen bij het maken van keuzes zijn de beschikbaarheidsheuristiek en de voorkeur voor bevestiging. In dit artikel licht ik beide heuristieken kort toe en leg ik uit hoe deze invloed hebben op hoe wij als mens keuzes maken.

 

Hoe mensen keuzes maken: mentale short cuts

De vuistregels in ons brein helpen ons bij het verwerken van informatie.  Je kunt het zien als mentale short cuts die we inzetten om de complexe wereld om ons heen eenvoudiger te maken.

Dankzij deze vuistregels hoeven we niet bij elk probleem, elke vraag of elk besluit uitgebreid na te denken. Soms heel fijn. Het bespaart namelijk veel enerie. Echter,  deze heuristieken leiden niet altijd tot de ‘beste’ keuzes.

 

Hoe mensen keuzes maken: denkfouten

Twee bekende heuristieken zijn de beschikbaarheidsheuristiek en de voorkeur voor bevestiging. Hieronder licht ik beide kort toe.

Beschikbaarheidsheuristiek

Op het moment dat we een keuze moeten maken, gaat ons brein automatisch op zoek naar dat waar we het eerst informatie over tegenkomen, we zoeken naar dat wat snel ‘beschikbaar’ is. Hierdoor stuurt de beschikbaarheid van informatie ons bij het maken van een keuze (onbewust) richting de ‘meest beschikbare’ keuze in ons hoofd.

Kortom, door deze ‘short-cut’ baseer je keuzes dus op informatie die snel en gemakkelijk in je opkomt.

Voorkeur voor bevestiging

Naast onze voorkeur voor ‘beschikbare informatie’, hebben we als mens ook de neiging om meer aandacht en waarde te hechten aan informatie die de eigen ideeën of hypotheses bevestigt. Tegelijkertijd besteden we (onbewust) minder aandacht aan informatie die eigen ideeën tegenspreekt.

Dit maakt dat je zonder dat je er zelf bewust van bent, vaak selectief in de informatie die je verzamelt of onthoudt. Je filtert (nieuwe) informatie zodanig dat het klopt met je bestaande overtuigingen.

Vertaalt naar het maken van keuzes, kan dit er toe leiden dat je je overmatig richt op ‘bewijs’ dat strookt met door jou eerder gemaakte keuzes.

 

Hoe mensen keuzes maken: short cuts in de praktijk

Deze vuistregels opereren vaak niet los van elkaar. Onze voorkeur voor beschikbare informatie en onze voorkeur voor bevestiging van onze bestaande ideeën kunnen samen leiden tot het maken van keuzes gebasered op ‘selectieve informatie

Dat werkt als volgt. We worden als mens dagelijks blootgesteld aan heel veel informatie. Welke informatie dat is, wordt bepaald door de cultuur waarin we leven, het milieu waarin we opgroeien enzovoorts. Dit maakt dat bepaalde keuzes beschikbaarder zijn in ons brein dan andere keuzes. Hierdoor lijkt het soms dat voor bepaalde levenskeuzes zogeheten default options bestaan. Denk aan keuzes rondom studie, je loopbaan of het starten van een gezin.

Tegelijkertijd hanteert ons brein de vuistregel om alleen díe informatie in ons brein toe te laten die bij onze bestaande ideeën past. Als er eenmaal een overtuiging is gecreëerd dat je alleen met een universitaire studie succesvol kunt worden, dan zul je als individu bij je studiekeuze geneigd zijn om je vooral of misschien zelfs alleen maar te focussen op het vinden van een universitaire studie.

 

Hoe mensen keuzes maken: voorkom (te) selectieve informatie

Zoals je dus ziet kunnen verschillende vuistregels invloed uit oefenen op onze keuzes en gedrag. Deze vuistregels kunnen heel behulpzaam zijn maar ze leiden niet altijd tot de beste keuzes.  Als je je hiervan bewust bent, kun je voorkomen dat je keuzes maakt op basis van (te) selectieve informatie. 

Heb jij het gevoel dat je huidige baan niet bij je past? Maar weet je niet wat je moet doen om je situatie te veranderen?

Ik denk graag met je mee wat jou verder kan helpen in je loopbaan.

Laat hieronder je gegevens achter om een vrijblijvend kennismakingsgesprek in te plannen.

 

Wil je naar aanleiding van dit artikel graag een kennismakingsgesprek inplannen of heb je een andere vraag? Laat het mij weten door het formulier hiernaast in te vullen.

6 + 6 =